Milyonlarca emekçi ve patronu direkt ilgilendiren, çalışma hayatındaki yıllık müsaade hesaplamalarında ezber bozan emsal niteliğinde bir yargı kararına imza atıldı. Resmi Gazete’de yayımlanan Yargıtay kararına nazaran; yıllık müsaade hesaplamalarında hafta tatiline denk gelen günler, hiçbir halde yasal müsaade mühletinden düşülemeyecek. Büyük ehemmiyet taşıyan bu yeni karar, iş kontratı sonlansa dahi geçmişte eksik hesaplanan tüm müsaade müddetlerinin personele nakden ve fiyat olarak geri ödenmesini yasal bir mecburilik kılıyor.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışanların yıllık fiyatlı müsaade haklarını kullanırken yapılan yaygın hesaplama kusurlarına dair tarihi bir adım attı. 9 Haziran tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan bu son karar, yıllık müsaade günleri ile hafta tatillerinin iç içe geçirilerek eritilmesi uygulamasını kesin olarak yasaya ters buldu. SGK uzmanı İsa Karakaş’ın köşesinde aktardığı ayrıntılara nazaran tüzel süreç; bir çalışanın açtığı alacak davası ve çabucak akabinde Adalet Bakanlığının kanun faydasına temyiz başvurusu yapmasıyla Yargıtay gündemine resmen taşındı.
YEREL MAHKEMENİN MÜSAADE HESAPLAMASI YANILGILI BULUNDU
Davanın art planındaki süreç, bir emekçinin üç farklı devirde çalıştığı şirkette kendisine yıllık müsaade hakkının kullandırılmadığını ve iş kontratının haksız formda feshedildiğini belirterek ihbar tazminatı ile yıllık müsaade fiyatı alacaklarının tahsili talebiyle İş Mahkemesinde dava açmasıyla başladı. Davalı pozisyonundaki patron ise mahkemede kendisini savunarak, çalışanın istifa ettiğini ve şirketten rastgele bir yıllık müsaade alacağı bulunmadığını argüman edip davanın tümden reddini talep etti. Belgeyi titizlikle inceleyen mahallî mahkeme, patronun istifa argümanını destekleyen rastgele bir resmi doküman bulunmadığını tespit etti. Lakin yıllık müsaade alacağı konusunda, evraktaki dokümanlara dayanarak çalışanın toplam 24 gün müsaade kullandığını ve bakiye bir alacağı kalmadığını belirterek davanın sadece kısmen kabulüne karar verdi.
İlk derece mahkemesinin ölçü prestijiyle kesin olarak verdiği bu karara karşı mevzuat gereği direkt istinaf yolu kapalı olduğu için, çalışan haklarının korunması adına devreye Adalet Bakanlığı girdi.
ADALET BAKANLIĞI KANUN YARARINA TEMYİZ İSTEDİ
Adalet Bakanlığı, yerel mahkemenin verdiği bu kararda açık bir yasa ihlali ve metot yanlışı yapıldığını tespit ederek belgeyi “Kanun Faydasına Temyiz” yetkisi kapsamında en üst yargı merci olan Yargıtay’a taşıdı.
Bakanlığın mahkeme kararına karşı sunduğu itiraz münasebetlerinde; personelin hizmet müddetine nazaran yasal müsaade hakkının 24 gün değil aslında 28 gün olduğu, çalışanın müsaadeli olduğu günlere rastlayan hafta tatillerinin (pazar günleri) yıllık müsaade mühletinden düşülmesinin mevcut iş mevzuatına büsbütün ters olduğu açıkça belirtildi.
YARGITAY YILLIK MÜSAADENİN ALTIN TEMELLERİNİ HATIRLATTI
Önündeki belgeyi derinlemesine inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışma hayatındaki müsaade kullanımı ve hukuksal ispat yükümlülüklerine dair şu temel yasal kuralların altını çok net bir biçimde çizdi:
- İspat Yükü İşverendedir: Emekçinin yıllık müsaade kullandığını patron; imzalı müsaade defteri yahut eş bedel türel bir doküman ile kanıtlamakla yükümlüdür.
- Sözleşme Bitiminde Fiyata Dönüşür: İş kontratı hangi nedenle sona ererse ersin, kullanılmayan müsaadelerin fiyatı son brüt maaş üzerinden nakden ödenmelidir.
- Kanun Hususu Açıktır: İş Kanunu’nun 56/5 unsuru uyarınca; yıllık fiyatlı müsaade günlerinin hesabında müsaade mühletine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri müsaade mühletinden sayılmaz.
HAFTA TATİLİ MÜSAADE MÜDDETİNE DAHİL EDİLEMEZ
Önündeki somut olayı bu yasal kurallar çerçevesinde inceleyen Yargıtay, davacı çalışanın kâğıt üzerinde toplam 28 gün müsaadeli gösterildiğini lakin bu müsaade müddetinin içerisine tam 4 gün hafta tatilinin (pazar günü) denk geldiğini tek tek belirledi. Yargıtay, hafta tatilinin emekçinin anayasal ve yasal hakkı olduğunu, bu nedenle yıllık müsaade müddetiyle iç içe geçirilemeyeceğini kesin bir lisanla karara bağladı.
Bu doğrultuda emekçinin 4 günlük yıllık müsaade hakkının daha gizli bulunduğu ve bu mühletin brüt fiyatının personele ödenmesi gerektiği belirtilerek, İş Mahkemesinin vermiş olduğu yanılgılı karar oy birliğiyle kanun faydasına bozuldu. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu yeni kararla birlikte, şirketlerin insan kaynakları departmanlarının müsaade hesaplamalarında pazar günlerini ve tüm resmi tatilleri yıllık müsaade mühletinden büsbütün başka tutması artık yasal bir mecburilik haline geldi.
Kaynak: Haberler.com
